Στην Ελλάδα το 2024 σημειώθηκε, για τρίτο συνεχόμενο έτος, σημαντικότατη αύξηση των συνολικών μεταμοσχεύσεων συμπαγών οργάνων σε 362, έναντι 307 το 2023. Μάλιστα, σε σχέση με το 2021 σημειώθηκε συνολική αύξηση κατά 67%. Σύμφωνα με τον ετήσιο απολογισμό δραστηριότητας μεταμοσχεύσεων συμπαγών οργάνων του ΕΟΜ, σε ό,τι αφορά τους αποβιώσαντες δότες παρατηρήθηκε υπερδιπλασιασμός (αύξηση 126%) σε σχέση με το 2021 (111 έναντι 52), με τον σχετικό δείκτη αποβιωσάντων δοτών οργάνων (αριθμός αποβιωσάντων δοτών ανά εκατομμύριο πληθυσμού) να ανέρχεται σε 10,6.

Η αύξηση αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της τοποθέτησης τοπικών συντονιστών στις ΜΕΘ μεγάλων νοσοκομείων (αρχικά 7 το 2023 με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Ωνάση, οι οποίοι εντός του 2024 αυξήθηκαν σε 20, με χρηματοδότηση του υπουργείου Υγείας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας), και βέβαια δεν θα ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί χωρίς την υπερπροσπάθεια του ιατρικού και νοσηλευτικού δυναμικού των μονάδων μεταμόσχευσης, καθώς και των ΜΕΘ που συμμετέχουν στον κύκλο της μεταμόσχευσης οργάνων. Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί ότι ήδη από τα μέσα του Δεκεμβρίου 2025 ο αριθμός των αποβιωσάντων δοτών είχε ξεπεράσει τους 130, γεγονός που συνεπάγεται νέα σημαντικότατη αύξηση των μεταμοσχεύσεων συμπαγών οργάνων και για το 2025, με τον δείκτη αποβιωσάντων δοτών οργάνων να αγγίζει το 13. Αντίστοιχα σημαντική ήταν και η αύξηση των μεταμοσχεύσεων από ζώντες δότες (κατά βάση μεταμοσχεύσεων νεφρού) με τον αριθμό τους για το 2024 να ανέρχεται σε 123, έναντι 103 το 2023, και συνολική αύξηση 35%, σε σχέση με το 2021.

Επίσης, τα πρόσφατα εγκαίνια του νέου υπερσύγχρονου – ψηφιακού Ωνασείου Νοσοκομείου, στο οποίο περιλαμβάνεται και το Ωνασείο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο, σηματοδοτούν νέα ώθηση στις μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων στην Ελλάδα. Επισημαίνεται ότι ο ΕΟΜ έχει θέσει ως εθνικό στόχο τους 200 αποβιώσαντες δότες ανά έτος, ώστε η Ελλάδα να πλησιάσει τον μέσο όρο του δείκτη αποβιωσάντων δοτών οργάνων για την Ευρωπαϊκή Ενωση, που υπερβαίνει τους 20 αποβιώσαντες δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού.

Ομως, η ανωτέρω σταθερή αύξηση των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας, η οποία μάλιστα συνοδεύεται από πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στοίχημα, που αφορά στη διασφάλιση της μακροβιότητας των μοσχευμάτων συμπαγών οργάνων, η οποία αποτελεί και βασική αρχή της δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων. Είναι διεθνώς διαπιστωμένο ότι η μακροχρόνια επιβίωση του μοσχεύματος προϋποθέτει την άριστη συνεργασία των ληπτών με τις μονάδες μεταμόσχευσής τους, σε ό,τι αφορά τη λήψη της φαρμακευτικής τους αγωγής ανοσοκαταστολής, την τήρηση συγκεκριμένων οδηγιών διαβίωσης και προστασίας της υγείας τους, καθώς και την τακτική παρακολούθησή τους, με στόχο την έγκαιρη αναγνώριση τυχόν δυσλειτουργίας του μοσχεύματος. Η σωρευτική αύξηση των ασθενών που μεταμοσχεύονται συνεπάγεται τη δραστική μεγέθυνση των απαιτήσεων της παρακολούθησής τους από τις μονάδες μεταμόσχευσής τους, τόσο σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, όσο και σε υποδομές.

Από τα στοιχεία των απολογισμών της ετήσιας δραστηριότητας μεταμοσχεύσεων συμπαγών οργάνων του ΕΟΜ προκύπτει ότι μόνον την τελευταία εξαετία έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 1.700 μεταμοσχεύσεις νεφρού, ήπατος, καρδιάς και πνευμόνων. Μάλιστα, περίπου το 78% αυτών, ήτοι περισσότερες από 1.300, αφορά μεταμοσχεύσεις νεφρού (από αποβιώσαντες και από ζώντες δότες), οι οποίες πραγματοποιούνται στις μονάδες μεταμόσχευσης νεφρού των Νοσοκομείων Λαϊκό, Ευαγγελισμός και Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης.

Στους ανωτέρω μεταμοσχευμένους εκ νεφρού της τελευταίας εξαετίας θα πρέπει να προστεθούν και οι μεταμοσχευμένοι αρκετών παλαιοτέρων ετών, αφού με βάση στοιχεία του ΕΟΜ, διεθνώς η επιβίωση των νεφρικών μοσχευμάτων από ζώντα δότη είναι 98,7% στους 6 μήνες και 65,8% στη δεκαετία, ενώ η επιβίωση των μοσχευμάτων από αποβιώσαντα δότη είναι 97,4% και 48,4% αντίστοιχα.

Εντούτοις, οι ισχύοντες οργανισμοί των ανωτέρω νοσοκομείων προβλέπουν σχετικά πολύ μικρό αριθμό οργανικών θέσεων ιατρών νεφρολόγων, ήτοι μόλις 8 για το Λαϊκό Νοσοκομείο, 4 για το Νοσοκομείο Ευαγγελισμός και 8 για το Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα οι υπηρετούντες σε αυτά ιατροί νεφρολόγοι να καταβάλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες, ώστε να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις ανάγκες παρακολούθησης των ληπτών νεφρικού μοσχεύματος. Αν, επίσης, ληφθεί υπόψη ότι στα ανωτέρω τρία νοσοκομεία, πέραν των μεταμοσχευτικών ιατρείων τακτικής παρακολούθησης των μεταμοσχευμένων (με πολύ συχνότερη παρακολούθηση για τους πρόσφατα μεταμοσχευμένους), καθώς και των επειγόντων περιστατικών τους, επίσης, λειτουργούν υπό την ευθύνη και εποπτεία των ιατρών νεφρολόγων προμεταμοσχευτικά ιατρεία, ιατρεία παρακολούθησης της χρόνιας νεφρικής νόσου, καθώς και μονάδες αιμοκάθαρσης και περιτοναϊκής κάθαρσης, καθίσταται σαφής η επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της στελέχωσής τους.

Ειδικότερα, μάλιστα, για τη μονάδα μεταμόσχευσης νεφρού του Νοσοκομείου Λαϊκό, όπου διενεργούνται, σε ετήσια βάση, περισσότερες από το 55% των μεταμοσχεύσεων νεφρού στην Ελλάδα και παρακολουθείται ο μεγαλύτερος αριθμός μεταμοσχευμένων εκ νεφρού (η λειτουργία της μονάδας έχει αρχίσει με συστηματικό τρόπο από το 1989), ενώ παράλληλα λειτουργεί ήδη και ιατρείο παρακολούθησης ζώντων δοτών (φροντίδα η οποία με το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων του Ν. 5034/2023 είναι υποχρεωτική για όλους τους ζώντες δότες οργάνων μετά τη δωρεά), το πρόβλημα είναι σαφώς οξύτερο.

Η νέα μεταρρύθμιση του υπουργείου Υγείας, που αφορά την κατάρτιση νέων οργανισμών λειτουργίας για όλα τα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η οποία ευρίσκεται σε εξέλιξη, αποτελεί καθοριστική ευκαιρία για να γίνει το πρώτο βήμα σε σχέση με την απόλυτα απαραίτητη ενίσχυση της στελέχωσης (με ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό) των δομών παρακολούθησης των ληπτών μοσχευμάτων νεφρού, καθώς βέβαια αντίστοιχα και των ληπτών των υπόλοιπων οργάνων (λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη τις ανάγκες σε ορίζοντα τουλάχιστον δεκαετίας), με στόχο τη διασφάλιση της μακροβιότητας των μοσχευμάτων και κατά συνέπεια της διάρκειας και της ποιότητας ζωής των μεταμοσχευμένων.

Βέβαια, το αναγκαίο αυτό πρώτο βήμα θα πρέπει να συμπληρωθεί με τις άμεσες προσλήψεις του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, που θα προβλέπεται από τους νέους οργανισμούς των νοσοκομείων, καθώς βέβαια και με τη διασφάλιση επαρκών και σύγχρονων κτιριακών εγκαταστάσεων και βιοϊατρικού εξοπλισμού, που απαιτούνται για την αποτελεσματική παρακολούθηση της υγείας των ληπτών συμπαγών οργάνων.

* Ο κ. Νίκος Παπαδάτος είναι γενικός γραμματέας Δ.Σ. Πανελληνίου Συνδέσμου Μεταμοσχευμένων εκ Νεφρού (ΠΣΜΝ).

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από kathimerini.gr

#ΔωρεάΟργάνωνΔώροΖωής

Άνθρωποι που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση ή περιμένουν ένα μόσχευμα για να συνεχίσουν να ζουν μιλούν στη HuffPost Greece. Τι ισχύει στην Ευρώπη για τη δωρεά οργάνων και γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι ένα βήμα πίσω.

Ήταν πριν από δύο περίπου χρόνια όταν κράτησα στα χέρια μου το βιβλίο του Πέτρου Καλοκύρη για την ιστορία της καρδιάς του. Μια αφήγηση για τη ζωή, το θάνατο και τη λεπτή γραμμή που τα διαχωρίζει. Για το πώς ο ίδιος μέσα από τη μεταμόσχευση καρδιάς κέρδισε τη ζωή του και άφησε πίσω την αγωνία της αναμονής και της αβεβαιότητας για όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν.

Όσα προηγήθηκαν του χειρουργείου, αλλά και όσα συνέβησαν μετά από αυτό δεν ήταν εύκολα – όχι μόνο για τον Πέτρο αλλά, και για τον Δημήτρη, την Ελεάννα, τη Χριστίνα, τον Γρηγόρη, τη Γεωργία… Για όλους όσους μεταμοσχεύτηκαν ή βρίσκονται σε λίστα αναμονής.

Στην HuffPost Greece για τη δωρεά οργάνων στην Ελλάδα μίλησαν όλοι τους αλλά και όλοι όσοι συναντήσαμε στoυς θαλάμους των νοσοκομείων, στα εξωτερικά ιατρεία ή στους συλλόγους των μεταμοσχευθέντων. Είπαν πολλά που δεν γνωρίζαμε, πολλά για τα οποία δεν μας είχε δοθεί η ευκαιρία να κατανοήσουμε σε βάθος. Συζήτησαν ιστορίες οι οποίες κάθε φορά λειτουργούσαν ως ένα επιπλέον κίνητρο για να προχωρήσουμε και να διηγηθούμε όσον το δυνατόν περισσότερες μαρτυρίες μπορούμε. 

«Όταν μεταμοσχευθώ θέλω να κάνω μια βόλτα μόνη μου»

Η Ελεάννα Ναβροζίδου είναι 28 ετών και βρίσκεται σε μηχανική υποστήριξη καρδιάς από το 2016. Τα δύσκολα για εκείνη ξεκίνησαν στα 18 της όταν μια απλή ίωση και ένα μικρόβιο στάθηκαν αρκετά για να προσβάλουν την καρδιά της και να της προκαλέσουν καρδιακή ανεπάρκεια.

Όταν μεταμοσχευθώ θέλω να πάω μια βόλτα μόνη μου, να περπατήσω με τα ακουστικά μου. Να μην εξαρτώμαι από κανέναν – Ελεάννα Ναβροζίδου

Οι αθλητές αγωνίστηκαν στα παρακάτω αθλήματα:

• Του Στίβου (βάδην 1,5Km, 3Km & 5Km, Ημιμαραθώνιος 5Km, 100m, 200m, 400m, 800m, 1500m, άλμα εις μήκος, άλμα εις ύψος, σφαιροβολία, δισκοβολία, ρίψη ακοντίου, ρίψη ελαστικής σφαίρας),
• Της Κολύμβησης (400 μ. ελεύθερο, 50m . πρόσθιο, 100m πρόσθιο, 50m ελεύθερο, 100m ελεύθερο, 50m ύπτιο, 50m πεταλούδα),
• Της Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης,
• Του Bowling (μονό, διπλό και μικτό) και
• Της Ποδηλασίας.

• 

  Μεταξύ των κορυφαίων διακριθέντων στους αγώνες και ο Γερακιώτης, Χριστόφορος Πολυδώρου, αθλητής του Συλλόγου Μεταμοσχευμένων και Νεφροπαθών “ΔΙΑΓΟΡΑΣ” -ο οποίος, παρεμπιπτόντως, πρόσφατα, αναδείχθηκε στη θέση του Προέδρου του Πανελλήνιου Συλλόγου Μεταμοσχευθέντων εκ Νεφρού-  με την κατάκτηση 5 μεταλλίων στην ηλικιακή κατηγορία του, τέσσερα χρυσά στην ποδηλασία 5 χλμ., στον αγώνα δρόμου 5 χλμ., στα 100 μ., στα 400 μ. και ένα ασημένιο στη ρίψη ελαστικής σφαίρας.

  Οι επιδόσεις του Χριστ. Πολυδώρου –όπως και όλων των αθλητών που συμμετείχαν στους αγώνες- εκτός της σημασίας που έχουν στο στίβο της άμιλλας και του “ευ αγωνίζεσθαι” σηματοδοτούν και τη δύναμη του ανθρώπου να αντιμετωπίζει τα προβλήματα υγείας με ανυποχώρητο σθένος και θετικό πρόσημο.

  Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Χριστόφορος Πολυδώρου με τους χρόνους που πέτυχε στα 100 μ και 400 μ. προκρίθηκε και στους 21ους Παγκόσμιους Αγώνες Μεταμοσχευμένων που θα πραγματοποιηθούν στη Μάλαγα της Ισπανίας από 25/6/2017 έως 1/7/2017.

  Στους 29ους Πανελλήνιους Αγώνες Μεταμοσχευμένων και Νεφροπαθών συμμετείχαν οι εξής σύλλογοι:

  •  Πανελλήνιος Αθλητικός Σύλλογος Μεταμοσχευμένων “ΔΡΟΜΕΑΣ”
  •  Παναττικός Αθλητικός Σύλλογος Μεταμοσχευμένων & Νεφροπαθών “ΔΙΑΓΟΡΑΣ”
  •  Σύλλογος Αθλουμένων Νεφροπαθών “Σ.Α.Ν.”
  •  Αθλητικός Σύλλογος Μεταμοσχευμένων Νεφροπαθών “ΛΕΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ”
  •  Νομαρχιακό Αθλητικό Σωματείο Νομού Ηρακλείου Κρήτης “ΤΑΛΩΣ”
  •  Σύνδεσμος Μεταμοσχευμένων Κύπρου
  •  Παγκύπρια Οργάνωση Νεφροπαθών

Πηγή: ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 6/4/2017

Ένα διαρκές πρόβλημα είναι η ζωή ενός νεφροπαθή στη Θεσσαλονίκη, καθώς οι περιορισμένες θέσεις αιμοκάθαρσης σε συνδυασμό με  την πολυετή αναμονή για μεταμόσχευση, αναγκάζουν τους πάσχοντες από νεφροπάθεια να αναγκάζονται να ανεβούν έναν Γολγοθά.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Νεφροπαθών Θεσσαλονίκης. Χρήστος Καραγκιόζης μιλώντας  στη ThessNews για τα καθημερινά προβλήματα με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωποι οι νεφροπαθείς, επισημαίνει τον περιορισμένο εξοπλισμό των μηχανημάτων αιμοκάθαρσης στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης αλλά και της περιφέρειας. «Για το λόγο αυτό πολλοί από τους νεφροπαθείς αναγκάζονται να πηγαίνουν στα ιδιωτικά κέντρα για την καθιερωμένη αιμοκάθαρσή τους. Φυσικά σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για έναν αιμοκαθαιρόμενο το κόστος είναι μηδενικό» δηλώνει ο κ. Καραγκιόζης.

Απαρχαιωμένος εξοπλισμός

Ο πεπαλαιωμένος εξοπλισμός  αιμοκάθαρσης των δημόσιων νοσοκομείων έχει σαν αποτέλεσμα να προσφέρει χαμηλής ποιότητας αιμοκάθαρσης προς τους ασθενής και να επιβαρύνει την υγεία τους. «Ένα παλιό μηχάνημα αιμοκάθαρσης το οποίο έχει ξεπεράσει κατά πολύ το χρόνο ζωής του σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία έχει σαν επακόλουθο να προσφέρει χαμηλή ποιότητα αιμοκάθαρσης σε έναν ασθενή. Αυτό με την σειρά του έχει ως συνέπεια την ανάγκη λήψης περισσότερων φαρμάκων από τον ασθενή με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται με επιπλέον φάρμακα ο ήδη κουρασμένος οργανισμός του» αναφέρει ο ίδιος.

Σύμφωνα με τον κ. Καραγκιόζη γίνονται κάποιες ενέργειες για την επιδιόρθωση των χαλασμένων μηχανημάτων αιμοκάθαρσης αλλά δεν αρκούν. «Πρόσφατα το νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ έπειτα από ιδιωτικές δωρεές και την προσπάθεια του διοικητή του  νοσοκομείου Αναστάσιου Σπανού επισκευαστήκαν ορισμένα μόνο μηχανήματα από αυτά τα οποία ήταν χαλασμένα.

Το γεγονός αυτό όμως δεν δίνει λύση στο πρόβλημα καθώς είναι ανάγκη να αντικατασταθούν με νέα μηχανήματα αιμοκάθαρσης όχι μόνο στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ αλλά και στο νοσοκομείο Παπανικολάου καθώς και στο νοσοκομείο του Αγίου Παύλου. Επίσης σημαντικά προβλήματα υπάρχουν στα κέντρα αιμοκάθαρσης των νοσοκομείων της Έδεσσας και του Πολυγύρου» τονίζει με νόημα στη ThessNews.

Ελλείψεις σε ιατρούς και νοσηλευτές

Ηλίου φαεινότερες είναι πλέον οι ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό στα κέντρα αιμοκάθαρσης. «Παρατηρούμε ότι στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης υπάρχει έντονη έλλειψη σε νοσηλευτικό προσωπικό ενώ στα  νοσοκομεία της περιφέρειας λιγοστές είναι οι θέσεις των ιατρών. Ως εκ τούτου προκύπτει και η μείωση των θέσεων αιμοκάθαρσης στα δημόσια νοσοκομεία» λέει ο ίδιος.

Τελευταίοι στις μεταμοσχεύσεις

Μια ακόμη αρνητική πρωτιά κατακτά η Ελλάδα καθώς είναι ουραγός στις λίστες μεταμοσχεύσεων των προηγμένων χωρών. Μέχρι στιγμής για το έτος 2016 έχουν γίνει λιγότερες από 100 μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τον κ. Καραγκιόζη «σοβαρό είναι το  πρόβλημα της έλλειψης εθνικής στρατηγικής πάνω στο θέμα των μεταμοσχεύσεων. Αυτό έχει σαν επακόλουθο ο μέσος χρόνος αναμονής για τη μεταμόσχευση ενός αιμοκαθαιρόμενου να φτάνει τα δέκα χρόνια. Λόγω της μεγάλης αναμονής που υπάρχει στη λίστα είναι πολύ πιθανόν ένας αιμοκαθαιρόμενος να μην προλάβει πότε στην ζωή του λάβει το πολυπόθητο μόσχευμα».

Ο μέσος όρος ζωής ενός νεφροπαθή που βρίσκεται στο στάδιο της αιμοκάθαρσης φτάνει περίπου τα έξι χρόνια.

Σε συνδυασμό με την «κακή» ποιότητα αιμοκάθαρσης, λόγω του παλαιού τύπου μηχανημάτων και τα πολλά φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής, μειώνεται αισθητά ο χρόνος ζωής του πάσχοντα.

Η λύση στο πρόβλημα των μεταμοσχεύσεων υπάρχει, το έκανε η Πορτογαλία και η Κροατία, δυο χώρες στις οποίες ο αριθμός των μεταμοσχεύσεων είναι μικρός. Συγκεκριμένα, η Πορτογαλία αντιμετώπιζε παρόμοια προβλήματα με την Ελλάδα, και σήμερα βρίσκεται στη δεύτερη θέση στη λίστα των μεταμοσχεύσεων στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά η Κροατία, μια χώρα με πολλά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα έχει καταφέρει να είναι τέταρτη στις μεταμοσχεύσεις στην Ευρώπη μειώνοντας αισθητά το χρόνο αναμονής, ο οποίος πλέον υπολογίζεται σε λιγότερο από ένα έτος.

Σύμφωνα με τον κ. Καραγικιόζη, τρεις  είναι οι άξονες στους οποίους πρέπει να στοχεύσει ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων. «Αρχικά είναι ανάγκη να τοποθετηθούν ειδικοί γιατροί στις μεγάλες μονάδες εντατικής θεραπείας οι οποίοι θα πρέπει να παρακολουθούν  τους ανθρώπους που δυστυχώς θα φύγουν από την ζωή και να ενημερώνουν τους συγγενείς τους για την δωρεά οργάνων. Ο δεύτερος άξονας ουσιαστικά είναι η οργάνωση και η χρηματοδότηση του συστήματος των μεταμοσχεύσεων που απαιτείτε εντός των νοσοκομείων.  Τέλος ο ένας σημαντικός παράγοντας ο οποίος θα φέρει σημαντικά αποτελέσματα  είναι η ενημέρωση του κόσμου μέσα από διαφημιστικές εκστρατείες για την δωρεά οργάνων» υποστηρίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου Νεφροπαθών Θεσσαλονίκης.

Πηγή: thessnews.gr